DE VROLIJKE* STEDENBOUW

Gebrookerbos: ruimte voor initiatief en identiteit

De Oostelijke mijnstreek ondergaat sinds het begin van de 20e eeuw een constant proces van verandering. Met haar rijkdom in de grond vindt ze aansluiting bij de wereldeconomie en met de financiële groei, breiden de kleine kernen zich uit tot een jonge agglomeratie bewoond door een internationale bevolking. De bliksemsnelle groei wordt gevolgd door een even snelle afbraak. De overheid besluit tot de sluiting van de mijnen en een hele industrie wordt weggesaneerd. De productiestad werd financieel omgebouwd tot een dienstenstad en in één operatie wordt de natuur ‘hersteld’ van productielandschap naar recreatiegebieden en woonwijken, de ruimtelijke en economische transformatie van zwart naar groen. 

Een vervangend verdienmodel is snel geïnstalleerd, maar de aanpassing van de bevolking verloopt veel langzamer. Werkeloosheid blijft een structureel aanwezig en emotioneel heeft de regio zich nooit kunnen herpakken. De nostalgie van het mijnverleden biedt te weinig voor een nieuwe identiteit. Met IBA Parkstad zet de regio in op een ruimtelijk en economische herstel. Bij de transformatie van zwart naar groen is alleen een kleur bijgekomen: grijs. De demografische krimp vraagt opnieuw om een volledig nieuwe aanpak, zowel ruimtelijk, financieel en sociaal.

Nederland heeft decennialang de groei van steden gereguleerd, want de Randstad mocht niet verstopt raken en daar hebben de perifere steden van geprofiteerd. Er waait inmiddels een andere wind door planologisch Nederland, de stad, beter gezegd de metropool is het baken van vooruitgang, het brandpunt van de economische welvaart. De grote stad is het ideaalbeeld en een nieuwe periode van stedelijke ontwikkeling en agglomeratie vorming is aangebroken. Economische welvaart door stedelijke ontwikkeling.

Zoals de naam Parkstad al aangeeft: Parkstad is park en stad, weinig stad. De regio heeft een eigen ontwikkelvisie nodig, wat recentelijk door onze nieuwe Rijksbouwmeester wordt erkend. Voor het Gebrookerbos is in 2012 een integrale visie opgesteld door de Zwarte Hond en onze Stad.Academie-spreker Klaus Overmeyer met Urban Catalyst. Hoe ziet deze visie uit? Hoe en wie voert het plan uit? Kortom: hoe maak je stad met minder of zelfs zonder stad?

 

* Nietzsche stelt dat wanneer er een demon aan je zou verschijnen en je zou openbaren dat alles zich oneindig herhaalt, je eerst wanhopig en bijna gek zou worden, maar daarna, nadat je erin hebt berust, zou leven in de vrolijke wetenschap dat je alles al eens gedaan hebt. Dit is de ultieme gelukzaligheid volgens Nietzsche.